Thơ

Kệ Tham Thiền của Hòa Thượng Hư Vân

1

Tham thiền bất thị huyền,
Thể hội cứu căn nguyên
Tâm ngoại nguyên vô pháp,
Nã hữu thiên ngoại thiên

Dịch:

Tham thiền chẳng phải huyền,
Thể hội suốt căn nguyên,
Ngoài tâm chẳng có pháp,
Sao có thiên ngoài thiên?

Lược giải:

Tham thiền chẳng phải huyền,
Thể hội suốt căn nguyên,

Khi ngồi thiền hay tham thiền với quan niệm sẽ thành đạt một cảnh giới huyền diệu gì đó, hoặc với lòng mong ước giác ngộ, thì mình đã hiểu sai lầm yếu chỉ tu hành rồi đó. Tham thiền là phương pháp bình dị soi chiếu tự tâm. Tự tâm là gốc là nguồn, là căn nguyên. Làm sao thấu suốt nguồn tâm ấy? Thì hãy nhìn xem những tật xấu trong người mình: sửa đổi chúng đi. Nhìn vào tánh tham, sân giận, đố kỵ, dối trá, ngã mạn...: đừng theo chúng nữa. Nhìn vào tự tánh thanh tịnh: hãy chuyên tâm chiếu soi. Chiếu soi chớ không phải là suy nghĩ vọng tưởng; chỉ là bình dị nhìn thẳng vào tâm, không thành kiến, không lý luận, không tình cảm, không tạo tác. Làm vậy thì mình sẽ thể hội được Ðạo mầu.

Ngoài tâm chẳng có pháp,
Sao có thiên ngoài thiên?

Khi tâm hướng ngoại thì cảnh giả bên ngoài cái gì cũng thật. Nếu khi tâm hướng nội, mà lòng khởi vọng tưởng, thì bao thứ suy nghĩ, cảm xúc, ảnh tượng, cái gì cũng chân. Ðức Phật dạy rằng vạn pháp, mọi thứ trong ngoài, đều là vọng tưởng. Không thứ gì thực, bởi vì ngoài chân tâm không có pháp gì thật. Nếu chẳng một cảnh gì thật thì làm sao có cảnh giới gì cao siêu, như một cảnh trời vượt ngoài các trời khác, một thế giới ra ngoài sức tưởng tượng của chúng ta? Do đó hướng ngoại tìm cầu hay hướng nội suy tư thì tăng thêm chấp trước; chỉ có trừ thói xấu, soi tự tánh thì chấp trước sẽ tiêu trừ. Bởi vậy ta chớ để mình bị cám dỗ bởi điều thần thông huyền diệu, xa vời.

Vu Lan

Vu Lan dịch âm từ chữ Sanscrit Ullabana, là cứu nạn treo ngược. Những người làm nhiều ác sau khi chết, phải thác sinh xuống những cõi rất khổ, gọi là địa ngục, ở đây có một khổ hình là bị treo ngược. Ðệ tử Phật Thích Ca là Mục Kiền Liên, sau khi đắc đạo, dùng mắt thần nhìn xuống các cõi khổ, thấy mẹ mình đang bị treo ngược, đem cơm xuống cho mẹ ăn, nhưng mẹ ăn không được. Mục Kiền Liên hỏi Phật. Phật bèn giảng kinh Vu Lan Bồn, khuyên vào ngày rằm tháng bảy, nhân dịp Tăng chúng vừa kết hạ xong, làm cơm chay cúng dường Phật và Tăng chúng, nhờ sức lành gia hộ của Phật và Tăng chúng, thì có thể giúp mẹ thoát khỏi cảnh khổ.

Hiện nay ở các nước theo Phật giáo Bắc tông cứ vào ngày rằm tháng bảy mỗi năm, đều có tổ chức lễ Vu Lan.

(Trích từ Từ Ðiển Phật Học Việt Nam)

Một Ngụ Ngôn

Thuở xưa có một người ngu đến nhà bạn thăm, chủ nhà mời ở lại dùng bữa cơm đạm bạc. Chàng chê canh lạc không ngon. Chủ nhà bèn nêm vào một chút muối, chàng ăn cảm thấy ngon lành.

Chàng tự nghĩ:

- Canh ngon là nhờ muối nêm vào; dùng ít còn vậy, nếu dùng nhiều chắc chắn ngon đặc biệt.

Thế rồi chàng xin chủ nhà thêm một chén muối bỏ trong miệng nuốt hết! Vì chất muối mặn kinh hồn, chàng cảm thấy gần như sắp chết, bèn vội vàng móc họng cho mửa muối ra.

(Trích từ Kinh Bách Dụ)

Trở về trang nhà