Lời Cảnh Tỉnh

Sư Cô Chứng Nghiêm

Sư Cô Chứng Nghiêm (Master Cheng Yen) quê quán ở tỉnh Ðài Trung, Ðài Loan. Năm 23 tuổi cô xuất gia, sống đời thanh đạm tu hành. Vào thời ấy vì hoàn cảnh khó khăn, cô đã phải làm nhang, đèn cầy, đậu hủ, bán để giúp chùa và duy trì sinh hoạt cá nhân. Thấy sự khổ sở của đồng bào, cô đã phát đại nguyện hành đạo bồ tát để cứu tế chúng sinh. Với đại nguyện và tinh thần vì người quên mình, nhiều nhân duyên bất khả tư nghì đã cảm ứng, để đến năm 1966, cô thành lập Từ Tế Công Ðức Hội (Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Foundation) http://www.tzuchi.org. Thế rồi trãi qua hơn ba mươi năm cần khổ phục vụ, hội đã giúp không biết bao nhiêu người nghèo khổ bịnh tật và vì vậy hội đã trở thành một trong những tổ chức từ thiện cung ứng nhu cầu về y tế, phục vụ, giáo dục, văn hóa tích cực nhất ở Ðài Loan. Hiện tại Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Foundation đã có chi nhánh tại Nam Phi, Á Căn Ðình, Bỉ, Hoa Kỳ cũng như Nhật Bản, Thái Lan... Sư Cô được trao tặng Ramon Magsaysay Award năm 1991 và cũng đã được đề nghị lảnh giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1993. Những lời khuyên sau đây là lời cô bản thân kinh nghiệm, nói lại cho chúng ta để đối diện với hoàn cảnh thực tế mỗi ngày.

(tiếp theo)

8. Phiền Não và Bồ Đề.

Từ tham dục mà nói

• Tất cả mọi chuyện nhân ngã, thị phi, trong ngoài, lý sự... chẳng thể hòa giải được cũng bởi do bắt nguồn từ tham sân si mà ra. Có ba thứ này nên mới có tranh chấp, cải vã... vĩnh viễn chẳng ngừng.

• Lòng tham không đáy, dục vọng không bờ. Hễ có mong cầu thì sẽ có tâm muốn được muốn đắc. Có cầu có đắc thì sẽ có đau khổ khi bị mất mát.

• Biển cả có thể được lấp bằng nhưng phía dưới mũi - cái miệng nhỏ bé - thì vĩnh viễn chẳng bao giờ có thể lấp đầy được.

• Nhiều mong cầu thì nhiều biến đổi. Nhiều biến đổi thì nhiều chuyện sinh. Nhiều chuyện sinh thì cũng nhiều chuyện diệt. Sinh diệt, diệt sinh: năm tháng trôi mãi.

• Ai cũng sống như nhau: nhưng kẻ nhiều dục vọng thì tốn thật nhiều sức lực mới có thể thỏa mãn tham vọng đời họ. Còn kẻ ít dục vọng thì sống ít đòi hỏi, ít phiền não, lại còn được yên ổn suốt cả cuộc đời.

• Rủ bỏ lòng tham thì chuyện sẽ đơn giản. Bạn sẽ khiến tâm linh đạt tới chỗ yên lặng và giải thoát.

• Ðạo tâm cũng là lý tánh. Nếu dục vọng tiếp tục bành trướng mãi thì lý tánh sẽ bị chôn vùi. Nếu phát triển lý tánh thì bạn sẽ khống chế, chận đứng được dục vọng.

• Phiền não: đừng nên nghĩ lấy đời sống vật chất làm tiêu chuẩn (được thứ này thì vui, không có thứ kia thì buồn). Phiền não vốn do tâm tình phân biệt mà ra. Nếu người ta không biết tri túc thì lúc nào họ cũng có phiền não.

• Khổ não của đời người thì chẵng kể gì giàu nghèo, bần tiện, cao quý.

• Chúng sinh vốn dĩ có thể cùng nhau chung sống tự tại, với sinh hoạt bình an, tâm tình vui vẻ. Nhưng họ chẳng được vậy chỉ vì do có lòng tham cầu quá lớn, thúc đẩy bởi lòng chẳng hề biết nhàm chán, biết đủ.

• Ai ai cũng muốn có. Thế nào là có ? Có tức là phiền não.

• Bịnh tật đau đớn: đừng xem nó quá nghiêm trọng. Lòng có phiền não thì không sao giải thoát được.

• Thống (đau đớn) có hai danh từ đi chung với nó: Thống khổ (đau mà khổ) và thống khoái (đau mà sướng). Khi gặp thống khổ thì mình nên thống khoái. Tức là xem khổ như là tai kiếp, là vận hạn. Thống khổ có lúc hết, tai ương có lúc ngừng. Do vậy, một khi có bịnh khổ tới thì nó cũng đã đem theo sự sung sướng khoái lạc sau khi hết bịnh.

• Khi phiền não về quá khứ chết đi thì sự giải thoát trong hiện tại mới sản sinh.

• Mình phải học cho có tâm bình thường. Hễ ai có tâm bình thường thì bất luận gặp hoàn cảnh gian nan, thử thách gì họ cũng đều an nhiên tự tại. Họ thấu suốt chuyện đời vốn là như vậy, do đó không sợ hãi, bàng hoàng, âu lo hoặc khổ não.

• Muốn giữ cho lòng lúc nào cũng an vui thì bạn tuyệt đối chớ (nói) thị phi về chuyện người khác. Có những kẻ lòng luôn bực bội phiền não là vì khi họ nghe người khác nói một lời vô ý (chạm tự ái) thì họ lại (cho là cố ý nói về mình, nên họ) để nó trong lòng.

• Mở rộng cõi lòng thì phiền não mới có thể đoạn trừ. Vì sao người ta có phiền não? Bởi vì lòng quá nhỏ hẹp, chẳng sao dung nạp được người mình không thích, hoặc kẻ tài giỏi hơn mình.

• Giận dữ bực bội ở trong lòng hay ngoài mặt: đều là phiền não. Tức tối trong lòng: là tự mình sinh phiền não. Giận dữ ra mặt: là phiền hà rối loạn kẻ khác.

• Bạn hãy đem bịnh khổ, gian nan, phiền não như một thứ (cơ hội) để mình sạc điện, một cách giáo dục tốt nhất cho đời mình. Mỗi ngày trong đời là mỗi một trang giấy mà những người, những việc, những thứ phiền não mà mình gặp trong ngày là những hàng chữ cảnh tỉnh, những lời dạy quý báu.

• Dùng phiền não để chuyển hoán chúng thành trí huệ thì phiền não đó mới có ý nghĩa.

• Có một công án trong nhà thiền thuyết minh rằng phàm làm chuyện gì nếu ta cứ lo lắng, sợ hãi thì đó là biểu hiện của tánh chấp trước ngu si: Có một thiền sư nọ khi đang ngồi thiền thì trước mắt hiện ra một cảnh giới. Ngài nhìn thấy một kẻ không đầu hiện ra. Ngài liền nói: Không đầu thì bạn chẳng có đau đầu! Nói xong thì cảnh giới tiêu tan liền. Một lúc sau thì lại hiện ra một kẻ chỉ có đầu và tứ chi nhưng không có thân mình. Thiền sư nói: Không ruột không tim, thì bạn chẳng đói chẳng lo! Lập tức cảnh giới ấy biến mất. Chặp sau lại hiện ra kẻ không chân. Thiền sư lại nói: Không chân thì bạn chẳng chạy lăng xăng! Nói dứt, cảnh cũng biến. Thiền sư do vậy mới ngộ rằng: trần cảnh đều thật vô tánh (không có thật).

• Phiền não tức là bồ đề (giác ngộ).

Trở về trang nhà | Về đầu trang