Kinh Đại Phật Đảnh Như Lai Mật Nhân Tu Chứng Liễu Nghĩa Chư Bồ Tát Vạn Hạnh Thủ Lăng Nghiêm

Năm Mươi Ấm Ma

H.T. Tuyên Hóa giảng
Phật Giáo Giảng Ðường San Francisco 1968

Phần sau rốt của kinh Lăng Nghiêm Ðức Phật nói rõ về những ma sự mà người tu gặp phải nhất là trong thời kỳ tà sư đầy dẫy nầy, cho nên kinh Lăng Nghiêm được ví như "kính chiếu yêu".  Các yêu ma quỷ quái đều sợ nhất Kinh nầy, nên chúng tìm mọi cách hủy diệt kinh Lăng Nghiêm, tuyên bố kinh Lăng Nghiêm là giả, phỉ báng Chú Lăng Nghiêm, khiến cho người ta không tin, không nghiên cứu để rồi dễ lạc vào tà, làm quyến thuộc của chúng.

Yêu quái, ly mỵ, ma vương sợ nhất là Chú Lăng Nghiêm.  Phật nói kinh Lăng Nghiêm là để hiển bày Chú Lăng Nghiêm.  Chú Lăng Nghiêm liên quan mật thiết đến sự hưng suy của Phật giáo.  Trên thế gian nếu có người trì tụng Chú Lăng Nghiêm thì Chánh pháp tồn tại, nếu không có người trì tụng chú Chú Lăng Nghiêm thì không còn Chánh Pháp; lúc ấy, ngũ đại ma quân ở năm phương mặc tình tác quái và đó là bắt sự biến mất của Phật Pháp.  Hiện tại chùa, tu viện không trì Chú Lăng Nghiêm hay chỉ tụng phần cuối của Chú thôi, ấy chính là biểu hiện của Mạt Pháp.

Mong các Phật tử phát tâm nghiên cứu Kinh Lăng Nghiêm để có được trí huệ chơn chánh, phát tâm trường trai, tránh ngũ vị tân mà trì tụng Chú Lăng Nghiêm hầu Phật Pháp được cửu trụ, chúng sanh được lợi lạc.

bdh.

(tiếp theo)

@

KINH VĂN:

Nên biết hư không sanh trong tâm ông ví như chút mây điểm trên nền trời xanh. Huống nữa là các cõi nước thế giới ở trong hư không thì nhỏ đến cỡ nào?

 

Giảng:

Vấn đề chủ yếu ngay bây giờ các ông phải nên biết: Hư không sanh trong tâm ông ví như chút mây điểm trên trời xanh. Hư không sanh từ tâm ông cũng như phiến mây điểm trên nền trời xanh. Ðem phiến mây trên bầu trời để so sánh với tâm ông. Một phiến mây trên bầu trời thì nhỏ, nhưng bầu trời, tượng trưng cho tâm ông, thì lớn mênh mông. Trong đoạn kinh trước (quyển 6) đã nói:

"Không sanh đại giác trung như hải âu phát"

Nghĩa là:Hư không sanh trong biển lớn giác ngộ, giống như hòn bọt nổi lên trong biển cả. Bây giờ lại nói: "Hư không trong tâm ông giống như đám mây điểm trên nền trời xanh." Tất cả hư không hiện hữu đó đều nhỏ cả, thế thì tâm ông lớn biết chừng nào? Huống nữa là các cõi nước ở trong hư không còn nhỏ đến cỡ nào. Tất cả thế giới so với hư không ắt là nhỏ. Nếu hư không ở trong tâm ông thì thế giới ắt còn phải nhỏ hơn nữa. Ðiểm này mô tả tánh giác trùm khắp mọi nơi.

 

KINH VĂN:

Nếu chỉ có một người trong các ông, phát minh chân lý và quay về bổn tánh, thì mười phương hư không đều tiêu mất. Làm sao các cõi nước trong hư không kia không bị hủy diệt?

 

Giảng:

Nếu chỉ có một người trong các ông phát minh chân lý và quay về bổn tánh. Phát minh chân lý và quay về bổn tánh có nghĩa là thành Phật. Chứng quả vị thứ tư của hàng A La Hán cũng có thể được gọi là phát minh chân lý quay về bổn tánh. A Nan, nếu một người trong các ông thành Phật thì mười phương hư không đều tiêu mất. Làm sao mà các cõi nước trong hư không kia không bị hủy diệt? Hư không không còn nữa thì làm sao mà thế giới trong nó còn tồn tại được? Thế giới cũng tiêu trầm luôn vậy.

Có người nói: "Nếu có nhiều người đã thành quả vị Phật rồi, thì lẽ ra hư không phải hoàn toàn tiêu diệt hết, thế tại sao hư không chưa biến hẳn đi?"

Từ cái nhìn của hàng phàm phu thì hư không còn tồn tại, nhưng chư Phật thì nhìn thấy không còn có hư không. Ðó là những cái nhìn khác nhau. Thế nên các ông không nên luận bàn theo lối khái quát. Ví dụ như người đạt được Ngũ Nhãn thì có thể nhìn thấy được những gì đang xảy ra ở nước này và nước khác cách nhau hàng ngàn dặm. Ông là người chưa khai Phật nhãn, liệu có thể thấy được những việc như vậy chăng? Do vậy ta không thể nói: Tôi thấy được nó nên nó phải hiện hữu. Ông có thể thấy như nó đang tồn tại, nhưng qua tầm nhìn của Ðức Phật thì không có gì tồn tại cả. Ngay cả hư không cũng chẳng có.

 

KINH VĂN:

Các ông tu thiền đạt được chánh định (Tam-ma-đề), tâm ông tương thông tương hợp với tâm của chư vị Bồ Tát, và các vị vô lậu đại A la Hán trong mười phương, nên ngay đây mà được thanh tịnh trạm nhiên.

 

Giảng:

Khi các ông tu tập thiền định, đạt được chánh định (Tam-ma-đề), đắc được định lực, tâm của ông tương thông tương hợp với tâm của chư vị Bồ Tát và các vị vô lậu đại ALaHán trong khắp mười phương. Cho nên, ngay đây mà được thanh tịnh trạm nhiên, mà an trụ trong cảnh giới thanh tịnh vắng lặng sẵn có. Sự thanh tịnh vắng lặng (thanh tịnh trạm nhiên) này, ông chớ đi nơi khác tìm kiếm. Nó ở ngay nơi ông (đương xứ), ngay đây (đương xứ tức thị) chính là Như Lai Tạng Tánh, vốn thanh tịnh vắng lặng và trùm khắp Pháp giới.

Tại sao tâm của chư vị Bồ Tát, các vị ALaHán và với những người tu tập thiền định hỗ tương thông hợp như vậy? Bởi vì các Ngài cùng tu một thứ định như nhau, đều dùng pháp "phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo" hướng cái nghe vào bên trong để nhận ra tự tánh của mình cho đến khi thành Phật đạo. Quý ngài đều tu tập Thủ Lăng Nghiêm Ðại Ðịnh nên các Ngài đều như nhau. Ðã như nhau nên tâm của các Ngài kế hợp, hỗ tương thông đạt. Như thể có dòng điện nối liền giữa các Ngài với nhau vậy.

Sự thông hợp này không chỉ xảy ra ở cảnh giới của chư Phật, chư Bồ Tát và các vị A La Hán, mà đối với hàng phàm phu chúng ta cũng có. Hễ ông nghĩ đến ai thì giống như ông đánh một bức điện tín đến tâm người đó. Hỏi rằng: "Người kia có biết (tôi nghĩ đến họ) chăng?" Tự tánh của người ấy thì biết rõ, dù tâm thức của người ấy có thể không hề biết. Trong tự tánh của hai người, họ đều cảm nhận được.

"Nếu tôi cứ nghĩ đến người đó ngày đêm; nhớ nghĩ, nhớ nghĩ, nhớ nghĩ mãi… Vậy thì người ấy cũng nhớ nghĩ về tôi không?"

Ông có thể nghĩ nhớ tới chết cũng chẳng ích gì! Giống như sự si ái mà tôi giảng trước đây. Nếu một người si ái anh ta sẽ nghĩ về những cảnh đam mê tình ái suốt ngày, không lúc nào dừng lại được những vọng tưởng ấy. Nhớ nghĩ, nhớ nghĩ, nhớ nghĩ… cho đến anh ta muốn chết. Làm sao chết? Là nghĩ đến việc kết hôn. Kết hôn tức là hôn mê luôn. Khi hôn mê thì từ từ sẽ chết. Nên nói: kết hôn tức là hôn mê, hôn mê tức là ngu si, chuyện gì cũng không biết.

Trong Hán văn, ông có thể suy luận về nghĩa của hai chữ Kết Hôn. Hôn có nghĩa là mờ tối. Trong Hán văn thì ý nghĩa là thế. Không biết trong Anh văn ý tứ thì ra sao.

 

KINH VĂN:

Thì tất cả ma vương, cùng các loài quỷ thần, các cõi trời phàm phu đều thấy cung điện của nó vô cớ mà đổ vỡ. Ðại địa rung động, các loài thủy lục không hành thảy đều kinh sợ. Hàng phàm phu mê muội thì chẳng hay biết những sự biến động này.

 

Giảng:

Khi đạt được Ðại Ðịnh Thủ Lăng Nghiêm, là chân Tam-ma-đề (Chánh định), thì ma quân rúng động. Tất cả ma vương, cùng các loài quỷ thần, các cõi trời phàm phu của sáu cõi Dục và Tứ Thiền đều thấy cung điện của mình vô cớ mà đổ vỡ. Vô duyên vô cớ cung điện bỗng dưng đổ vỡ.

Khi còn ở Mãn Châu tôi có một chú đệ tử trẻ tuổi. Tuy chỉ mười bốn tuổi, nhưng thần thông chú không nhỏ. Chú có thể lên trời xuống đất tùy ý. Tuy đã mở được ngũ nhãn nhưng chưa chứng được lục thông. Chỉ có ngũ thông chớ không có lậu tận thông. Nếu đạt được lậu tận thông thì được gọi là A La Hán.

Một hôm, chú lên trời để tiêu khiển. Khi lên đó, Vua trời (ma vương) rất vui mừng và dụ chú ta vào trong cung điện của chúng. Ðó là một tòa lâu đài tuyệt đẹp làm bằng ngọc lưu ly trong suốt. Chú Sa Di đã bị mắc bẫy trong ấy.

Do chú có được ngũ nhãn, nên chú có thể thấy được thân của mình đã bị cầm giữ bởi Tha Hóa Tự Tại Vương. Do vậy chú ta báo cho tôi biết: Thưa thầy, con lên trời nay không thể về được nữa.

"Thế là chú bị kẹt trên trời rồi! Hừ thế trước kia ai đã chỉ cho chú lên đó".

Con nghĩ là ở đó sẽ rất vui nên con lên đó để xem cho biết. Bây giờ người ở trên đó không muốn cho con trở lại.

Tôi bảo: "Ði chơi, con không nên đến đó chơi. Các Thiên ma ở các tầng trời cõi Dục đều muốn tìm cơ hội để phá hủy định lực của người tu đạo."

Thế rồi tôi nói với chú: " Ðừng sợ, thầy sẽ đưa con về."

Tôi kêu chú về, nhưng ma vương ở đó vây chú lại không để chú đi. Ðến lúc đó, chú trở nên thật hoảng sợ và nói: Hắn không để con đi,vậy làm sao bây giờ?

Tôi bảo: "Ðừng lo thầy sẽ đưa con về ngay."

Rồi tôi dùng chú Thủ Lăng Nghiêm, đoạn chú văn chuyên phá vỡ ma thuật tức là Ngũ Ðại Tâm Chú (tức là năm câu: Sất Ðà Nể, A Ca Ra, Mật Rị Trụ, Bát Rị Ðác Ra Da, Nảnh Yết Rị mà trong bản Kinh Nhật Tụng tiếng Hoa và trong "Lăng Nghiêm Chú Sớ" là từ câu 104 đến 108). Ha! Khi ấy cung điện của ma vương tức khắùc sụp đổ tan tành. Do vậy chú mới ra về được.

Bấy giờ cung điện của ma vương hủy hoại rồi sụp đổ. Ðại địa chấn động. Mặt đất nứt nẽ nhiều nơi. Các sanh vật dưới nước trên không thảy đều kinh sợ. Tất cả những loài sinh vật ở dưới nước, trên mặt đất, các loài bay nhảy, sợ hãi bò lên hoảng loạn không còn kiềm chế mình được nữa. Hàng phàm phu tối tăm (hôn ám) thì chẳng hay những biến đổi này. Hàng phàm phu chẳng có được tri giác bén nhậy, họ không nhận ra được quả đất đang kinh qua những sự biến đổi như vậy. Họ không có đủ sự nhậy bén để nhận biết sáu thứ chấn động đang xảy ra.

 

KINH VĂN:

Các loài này đều có năm thứ thần thông, trừ lậu tận thông, đương tham luyến cảnh trần lao. Làm sao nó để các ông phá hoại chỗ ở? Vậy nên các loài quỷ thần, thiên ma, lỵ mỵ, võng lượng lượng, yêu tinh… trong lúc ông tu pháp Tam Muội đều đến quấy phá.

 

Giảng:

Bây giờ các ông hiểu rồi chứ? Vì sao ma lại đến phá? Chỉ vì các loài thiên ma, quỷ thần này đều có năm thứ thần thông (thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm thông, túc mạng thông), chỉ trừ lậu tận thông mà thôi. Nếu có lậu tận thông chúng sẽ không quấy phá các ông làm gì. Chỉ vì không có lậu tận thông nên chúng vẫn còn muốn làm người xấu, người ác đến phá hoại người tu đạo. Do vậy mà thấy: khó đắc được lậu tận thông lắm. Thế nào gọi là lậu tận? Tôi sẽ giảng rất tường tận về điều này. Tôi xin nói thật cho các ông nge: bất luận là nam hay nữ, hễ nam nghĩ đến nữ hay nữ nghĩ đến nam, đó gọi là lậu. Nếu ý nghĩ (nam nữ) không đoạn thì các ông không đắc được lậu tận thông.

Lại nói sâu hơn một chút cho các vị nghe, nói thực cho các vị biết, vì rằng nếu không nói thật, cứ che đậy úp mở thì biết bao giờ các vị mới hiểu sự thật bên trong? Nói thật thì: Nếu các vị không để mất tinh thì gọi là lậu tận. Nếu tinh mất thì gọi là lậu. Không những tinh không mất mà ngay cả tư tưởng ý niệm (dâm dục) cũng phải không có. Khi ý niệm vi tế nhỏ nhiệm về dâm dục không có nữa thì mới lậu tận. Hiện tại các vị đã hiểu chưa? Vì sao thiên ma không lậu tận? Vì chúng có tâm dâm dục. Quỷ thần cũng có tâm dâm dục.

Vì nó đương tham luyến cảnh trần lao. Thế nào là trần lao? Chính là sự dâm dục. Trần lao chính là dâm dục mà dâm dục chính là trần lao. Vì thiên ma tham luyến sự dâm dục nên nó không muốn quý vị buông bỏ việc dâm dục. Nó khiến quý vị tham luyến. Chúng nói: "Chúng ta là bạn tốt. Tôi không buông bỏ chuyện dâm dục, nhưng anh muốn từ khước, buông bỏ việc này sao? Không thể được!" Vì thế tụi nó tới tìm quý vị. Ðể làm gì? Nói toạc ra, là vì chúng không thể để quý vị giải thoát khỏi thế giới này. Nên các loài quỷ thần, thiên ma, lỵ mỵ, yêu tinh đến phá hoại khi ông tu tập pháp Tam Ma Ðề. Khi tôi đề cập đến chữ yêu tinh trước đây các ông chưa rõ nghĩa, hôm nay tôi sẽ giải thích. Ông có biết chữ yêu () trong tiếng Hán gồm có chữ nữ (k) và chữ yểu () ghép lại. Tức là cô giái (nữ) yểu mạng (sống không lâu). Yểu là gì? Chết trước ba mươi tuổi thì gọi là chết yểu. Các ông nhìn xem nghĩa của chữ, không cần tôi giải thích dài dòng, thì cũng hiểu ý. Gái chết non thì làm quỷ đoản mạng, thanh niên chết yểu rất có khả năng làm yêu tinh.

Lúc ông trong định, chúng đều hè nhau kéo lại. Lại để làm gì? Ðể ăn thịt Ðường Tăng. Ai là Ðường Tăng? Tức là pháp sư Huyền Trang đời Ðường. Rất nhiều yêu tinh muốn ăn thịt Ngài, tức là muốn phá hủy định lực của Ngài. Nếu ông tu hành có được định lực thì yêu ma quỷ quái đều muốn ăn thịt ông cho bằng được. Nhưng không phải là ăn thịt ông đâu. Tôi sẽ hết sức chân thực trình bày cho ông được rõ chẳng giữ lại điều gì. Ðiều gì thực sự sẽ xảy ra? Chỉ vì ông không nghĩ đến dâm dục, tinh đầy đủ, khí đầy đủ, thần đầy đủ, nên bọn chúng thấy rằng lúc này ông có nhiều của báu. Chúng nói: "Ta nhất định tới đoạt bảo bối của mày!" Thế là bọn kéo lại phá hoại ông. Nguyên nhân là chúng muốn đoạt bảo bối. Nếu ông có một người bạn gái và bà có một người bạn trai, thì những người ấy cũng sẽ cướp đi của báu trân quý của ông vậy. Ông thử nghĩ có điều gì khác sẽ xảy ra?

Ông nói: "Tôi học Phật Pháp, Phật Pháp dạy rằng phải biết bố thí, vậy nên tôi đem bảo bối tặng người ta kia mà!"

Thế thì tốt lắm! Nếu vậy tương lai ông sẽ biến thành quỷ đói, đọa địa ngục. Người cướp bảo bối của ông bấy giờ không thể tới (địa ngục) nói với ông rằng: "Ðây này, tôi sẽ trả lại cho ông một ít của báu, để ông có thể thoát ra đây!" Lúc đó, chẳng có cách gì giúp ông được cả, ông suy nghĩ kỹ lại đi!

 

KINH VĂN:

Các loài ma ấy tuy có giận giữ, nhưng vẫn còn ở trong trần lao. Trong khi ông ở trong chánh giác vi diệu. Bọn nó chẳng ảnh hưởng gì đến ông, như gió thổi chẳng làm lay động ánh sáng; hoặc như dao chẳng cắt được nước. Ông như nước sôi, trong khi ma vương giống như tảng băng, khi gần hơi nóng, băng sẽ tiêu tan. Chúng nó ỷ vào thần lực nhưng chỉ là khách thôi!

 

Giảng

Khi ông đạt được ít định lực trong khi công phu, ma vương sợ hãi nên đến phá hủy. Nó không muốn ông đạt được định lực, dù các loài ma ấy đến để quấy nhiễu ông và dù nó hết sức phẩn nộ, giận dữ nhưng nó vẫn còn ở trong trần lao. Nhưng nó có trần lao ô nhiễm. Trong khi ông ở trong tánh vi diệu. Bọn nó chẳng ảnh hưởng gì đến ông, như gió thổi chẳng làm lay động chút ánh sáng hoặc như dao cắt nước. Nó chẳng làm gì được ông cả, chỉ như gió không đủ làm ánh sáng lay động, và chỉ như dao dù bao nhiêu lần chém nước, nước chẳng hề hấn gì.

"Ông như nước sôi" trong cách so sánh này, định lực phát sanh từ công phu tu tập của ông được ví như nước sôi. Trong khi ma vương giống như tảng băng, ma vương được ví như tảng băng giá trong mùa đông. Khi gần hơi nóng, băng sẽ tiêu tan, cứng như băng nhưng sức nóng của nước sôi cũng sẽ dần dần làm băng tan chảy, chúng nó ỷ vào thần lực nhưng chỉ là khách thôi. Nó chỉ trông mong vào thần lực của chính nó nên nó chẳng bao giờ được gọi là chủ, nó chỉ là "khách" (chẳng ở được lâu ). Nó không thể thành công trong nỗ lực quấy phá ông.

 

KINH VĂN:

Nó có phá rối được chỉ tại tâm ông, vốn là chủ nhân của ngũ ấm, nếu chủ nhân mê lầm thì khách mới được dịp quấy phá.

 

Giảng:

Nó có phá rối được chỉ tại tâm ông, vốn là chủ nhân của ngũ ấm. Căn bản là nó chẳng thể phá rối được. Tuy nhiên, nếu chủ nhân mê lầm, nếu tâm ông vốn là chủ nhân của ngũ ấm mà mê lầm, thì khách sẽ được dịp quấy phá.

Khách sẽ được dịp quấy phá. Còn nếu như ông là chủ nhân không mê lầm thì nó không thể làm được điều gì hại ông cả. Ai là chủ? Ðó là tự tánh của ông, nếu tự tánh của ông bị mê mờ, ma quỷ có cách để hại ông. Còn nếu tự tánh của ông không bị mê lầm thì nó đành chịu bó tay, chẳng làm gì được ông.

 

KINH VĂN:

Khi trong thiền định: sáng suốt không mê lầm thì các ma sự kia không làm gì được ông, khi năm ấm tiêu trừ ông thể nhập vào bản tánh sáng suốt, bọn tà ma kia đều nương vào khí u-ám. Do sáng phá được tối, nên bọn chúng sẽ bị tiêu hủy khi đến gần ông. Làm sao còn dám ở lại nhiễu loạn thiền định.

 

Giảng:

Khi trong thiền định, ông làm cho tâm ý mình được thanh tịnh, đạt được chánh định, ông được sáng suốt không mê lầm, các ma sự kia chẳng làm gì ông được. Ma quỷ không thể nhiễu loạn ông bằng cách của nó được, khi năm ấm tiêu trừ ông thể nhập vào bản tánh sáng suốt. Ma quỷ thuộc về bóng tối (âm) bóng tối có thể bị xua tan đi như băng tiêu trong nước sôi. Lửa trí huệ của ông rất sáng nên ông hoàn toàn thể nhập vào với ánh sáng.

Bọn ma kia gồm yêu ma quỷ quái, tà ma ngoại đạo nương vào khí u- ám. Mọi chiến thuật (phá hoại) của nó đều nương vào u khí tối tăm. Do ánh sáng phá được tối, nếu ông đạt được định lực và trí huệ chân chánh thì năng lực của ánh sáng trí huệ sẽ chiếu sáng và xua tan mọi u ám. Nên bọn chúng sẽ bị thiêu hủy khi đến gần ông, sao còn dám ở lại nhiễu loạn thiền định? Nó không dám ở lại để quấy nhiễu ông.

 

KINH VĂN:

Nếu không tỏ ngộ, bị ngũ ấm làm mê lầm thì chính ông - A Nan - ắt phải làm con của ma, sẽ thành loài ma.

 

Giảng :

Nếu không tỏ ngộ. Nếu ông không hiểu biết và thức tỉnh mà lại bị mê lầm bởi ma của ngũ ấm, thì chính ông A Nan ắt phải làm con của ma sẽ thành loài ma. Ông sẽ trở thành quyến thuộc của ma.

 

KINH VĂN:

Như ông gặp nạn Ma Ðăng Già, là việc nhỏ nhặt. Cô ta dùng chú thuật bắt ông phá hủy luật nghi của Phật; nó mong trong tám muôn hạnh, ông chỉ hủy phạm một giới. Nhưng vì tâm ông thanh tịnh nên chưa bị chìm đắm.

 

Giảng:

Ông gặp nạn con gái của Ma-Ðăng-Già, là việc nhỏ nhặt. Ðó chỉ là một việc dính líu đến ma sự bình thường. Cô ta dùng chú thuật bắt ông phá hủy luật nghi của Phật, cô ta dùng chú thuật của Tiên Phạm Thiên để mê hoặc, bắt ông phá hủy luật nghi của Phật. Nó mong trong tám muôn tế hạnh ông chỉ hủy phạm một giới, nhưng vì tâm ông thanh tịnh nên không bị chìm đắm. Vì ông đã chứng được Sơ quả A la hán, ông không bị nó khống chế, nên không bị đọa lạc.

 

KINH VĂN:

Ðây là nỗ lực muốn phá hoàn toàn sự giác ngộ quý báu của ông. (Nếu nó thành công ), ông sẽ như quan Tể Tướng bỗng nhiên bị lưu đày, gia đình ông ta trở nên xiêu bạt, bơ vơ, không thể thương xót cứu hộ.

 

Giảng:

Ðây là nỗ lực muốn phá hoại hoàn toàn sự giác ngộ quý báu của ông. Ðó là hành vi nỗ lực làm cho ông đọa lạc. (Nếu nó thành công), ông sẽ như quan Tể Tướng bỗng nhiên bị lưu đày. Giống như một quan chức bỗng nhiên bị lưu đày, tài sản bị nhà vua tịch thu, gia đình ông ta trở nên xiêu bạt, bơ vơ, không thể thương xót cứu hộ. Ông hoàn toàn bơ vơ, không có nơi cầu cứu, không có người thương xót giúp đỡ.

Trở về trang nhà